ŻÓŁTACZKA CORAZ GROŹNIEJSZA!

Choroba brudnych rąk – to częste określenie na żółtaczkę pokarmową tzw. WZW-A. Wirusowym zapaleniem wątroby typu A łatwo się zarazić. Wystarczy zjeść skażoną żywność lub napić się zainfekowanej wody. Niestety choroba niesie zagrożenie poważnych powikłań mogących doprowadzić również do śmierci.

Już w roku ubiegłym informowaliśmy, że województwo śląskie odnotowuje ogromy odsetek zachorowań, co może oznaczać początek epidemii. Wówczas dysponowaliśmy danymi o zachorowaniach z ostatnich lat, jednak porównanie jedynie okresu pomiędzy końcem września, a połową października, by uznać, że jest źle, mimo iż w ostatnich czterech latach nie odnotowano na terenie dawne woj. częstochowskiego żadnych zachorowań na WZW A.

Przed rokiem w częstochowskim Sanepidzie uzyskaliśmy informacje na temat zachorowań na terenie województwa, wówczas najwięcej zachorowań odnotowano w Sosnowcu: do końca września było ich 39, w Częstochowie 3, powiat kłobucki również 3, a całe województwo 142 – to dane na 30 września. Jednak już dwa tygodnie później, 15 października 2017 dane wyglądały alarmistycznie. W tydzień zarejestrowano na terenie województwa kolejnych 56 zachorowań, podczas gdy w całym 2016 roku jedynie 3.

W tym roku, jak podał w połowie listopada Sanepid, odnotowano już 632 zachorowania. Według danych stacji epidemiologicznej w Częstochowie już 314 zachorowań, a w Kłobucku 32, to odpowiednio sto razy więcej dla Częstochowy i dziesięć razy więcej dla Kłobucka. Gdyby tendencja się utrzymała, to za rok co ósmy mieszkaniec będzie nosicielem żółtaczki! W tym czasie gdy w naszym województwie liczba zachorowań gwałtownie rośnie, w Polsce tendencja jest odwrotna. Od początku roku do połowy listopada 2018 odnotowano 1208 przypadków WZW A (2397 zachorowań w tym samym okresie w roku 2017). Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny przekazał informację dotyczącą zachorowalności na WZW A na terenie województwa śląskiego w latach 2012–2018.

Tabela:

WIRUSOWE ZAPALENIE WĄTROBY TYPU A.

Ten rodzaj żółtaczki wywoływany jest przez wirus A zapalenia wątroby, który jest odporny na działanie czynników zewnętrznych, tj. temperatura, substancje chemiczne. Ludzie są jedynym rezerwuarem wirusa wywołującego WZW A, który przenoszony jest głównie drogą pokarmową. Do zakażenia może dojść przez:

  • kontakt bezpośredni z zakażonym człowiekiem (np. przeniesienie wirusa poprzez nie umyte po wyjściu z toalety ręce),
  • kontakty seksualne z osoba zakażoną lub chorą,
  • najczęściej poprzez spożycie skażonego pożywienia (np. nie umytych owoców) i skażonej wody.

Osoby zakażone HAV są zakaźne nawet w okresie 2 tygodni przed pojawieniem się u nich pierwszych objawów i około tygodnia (czasem więcej) po ich ustąpieniu. Początek choroby jest nagły, a przebieg kliniczny zależy w dużym stopniu od wieku chorego. Przebieg zakażenia u małych dzieci w ponad 90% jest bezobjawowy. Zachorowania dzieci przebiegają łagodnie, skąpo objawowo. Osoby dorosłe chorują ciężej, na ogół pełnoobjawowo. Ciężkość choroby wzrasta wraz z wiekiem. U osób dorosłych częstym objawem zakażenia HAV jest żółtaczka (utrzymująca się od jednego do kilku tygodni), której towarzyszą objawy ogólne, tj. gorączka, brak apetytu, nudności, wymioty. Objawy te pojawiają się 2-7 tygodni od momentu zakażenia i mogą trwać nawet przez wiele tygodni. U około 15% pacjentów objawy nawracają lub trwają ciągle nawet przez okres 6-9 miesięcy.

Podstawą w zapobieganiu zakażeniom jest przestrzeganie zasad higieny, także przy przygotowywaniu i spożywaniu posiłków. Nie ma specyficznego leczenia. Dostępna jest natomiast skuteczna szczepionka. Jak sprawdziliśmy w kilku lokalnych aptekach – szczepionka nie jest dostępna od ręki, jednak można ją zamówić po okazaniu recepty. Warto wiedzieć, że na Śląsku szczepionek zaczyna jednak brakować. Nim jednak zdecydujemy się na szczepienia, warto pamiętać o kilku podstawowych zasadach, które pomogą nam w uniknięciu zakażenia. Przede wszystkim należy zadbać o higienę. Niestety wirus jest odporny na temperaturę i nawet gotując go we wrzątku może przetrwać do dwudziestu minut. Jest jednak w ograniczonym stopniu wrażliwy na chemię zawierającą chlor. Jak każdy wirus, również ten potraktowany dłużej światłem UV ginie. Warto sprawdzać czy środki higieny, które posiadamy w domu działają jedynie na bakterie czy również na ten wirus.

GRUPY RYZYKA, DIAGNOZA, LECZENIE, POWIKŁANIA

Pracownicy oczyszczalni, sortowacze śmieci, osoby zajmujące się utylizacją odpadków, obsługa urządzeń kanalizacyjnych i inni mający kontakt z nieczystościami – to największa grupa ryzyka. Zaraz po nich pracownicy służby zdrowia, przedszkolanki i pracownicy żłobków – nasz powiat w zasadzie nie ma tego problemu, żłobek jest póki co tylko jeden.

DIAGNOZA

W razie podejrzenia wykonujemy badania krwi. Infekcję potwierdza zwiększenie w osoczu aktywności enzymów wskaźnikowych wątroby i wzrost stężenia bilirubiny.

LECZENIE

Samoistnie ustępuje do pół roku. Nie ma na nią leków, a jedynie zalecenia ograniczanie aktywności fizycznej, dietę i nawadnianie organizmu.

POWIKŁANIA

Niestety nieleczona żółtaczka może prowadzić do śmierci. Główne powikłania to ostra niedokrwistość hemolityczna, cholestaza (zastój żółci), anemia plastyczna i nadostre zapalenie wątroby. W wielu przypadkach choroba nawraca. Narażone jest na jej powrót do 1/5 populacji po przebytym WZW A.

J.B.

J.B.

redaktor naczelny

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *