DWORCE, KTÓRYCH NIE BĘDZIE

Częstochowa, to dla wielu z nas miejsce, skąd koleją wyruszamy w dalszą drogę na wczasy, do szkoły czy w odwiedziny do bliskich. Lata gdy dworce i stacje kolejowe były powszechne, to już przeszłość. Teraz rolę głównego huba komunikacyjnego z resztą kraju ma odgrywać dla nas Częstochowa Główna.

Projekty dworca, które nie zostały wybrane do realizacji

Decyzja o budowie nowego głównego dworca kolejowego zapadła. Krokiem w tym kierunku było między innymi nabycie przez PKP S.A. praw do użytkowania gruntu, na którym stoi obecnie dworzec autobusowy częstochowskiego PKS-u. Ta część miasta ulegnie istotnym przeobrażeniom. Wiadomo również, jakie budynki na pewno nie powstaną.

Projekt nowego dworca wybrano poprzez konkurs zorganizowany przez częstochowski oddział Stowarzyszenia Architektów Polskich w 2019 r. Samo sugerowanie, iż potrzebny jest nowy gmach mogło być pewnym zaskoczeniem, ponieważ obecnie wykorzystywany dworzec został oddany do użytku ćwierć wieku temu. Nie był również w pełni zagospodarowany, o czym świadczy nieużywana część od strony ul. Piłsudskiego czy też puste lokale usługowe. Miniony rok oznaczał jednak wiele zmian. Nie tylko dla kolejowego przewoźnika, ponieważ jesienią Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej znalazło się w stanie likwidacji, a prawa do wieczystego użytkowania gruntu, na którym leży dworzec autobusowy, nabyła PKP S.A.

W grudniu 2019 r. poznaliśmy wyniki konkursu, na który nadesłano w sumie 23 prace. Co istotne, w żadnym razie nie jest to finał tej sprawy. Nie tylko dlatego, że na 13 stycznia 2020 r. zaplanowano dyskusję pokonkursową, ale przede wszystkim obecnie kolej jasno mówi o swoich planach. Powstanie nowy węzeł, łączący różne środki transportu. Częstochowa Główna zostanie przebudowana w ramach Programu Inwestycji Dworcowych PKP S.A. na lata 2016-2023, co wymaga kilku procedur. Najpierw dla podpisania umowy na opracowanie dokumentacji projektowej, będą prowadzone negocjacje ze zwycięskimi pracowniami. Powstaną projekty budowlany i wykonawczy. – Następnie będzie ogłoszone postępowanie przetargowe na wybór wykonawcy inwestycji – informuje Bartłomiej Sarna z Biura Prasowego PKP S.A., zapowiadając sfinalizowanie prac w 2022 r. Wyżej wymieniony program obejmuje ok. 200 dworców, a państwowa spółka nazywa go „największym tego typu przedsięwzięciem w historii polskiej kolei”.

Wiadomo więc obecnie, jak będzie wyglądało centrum miasta zaledwie za kilka lat. Warto przy tym sprawdzić, jakich form Częstochowa Główna nie przybierze. Wśród finalistów znalazły się projekty odbiegające od istniejącego, jak również przyszłego dworca. II Nagroda (praca nr 0018) przypadła Domino Grupa Architektoniczna Wojciech Dunaj ze Szczecina; to niewysoka, dwukondygnacyjna konstrukcja. III Nagroda (praca nr 0016) dla 22ARCHITEKCI Sp. z o.o. z Warszawy to natomiast pomysł zachowania istotnej części zabudowy od strony al. Wolności.

Wyróżniono trzy projekty. Sporządzony przez ATRIUM Autorskie Studio Architektury Mateusz Urbański z Poznania (praca nr 0001) to owalne łączenie między dwiema stronami torowiska. Kacper Rojek z Aleksandrowa Łódzkiego (praca nr 0007) zaproponował wytyczenie swoistej alei przy budynku poczty. FIRMA „TU” TOMASZ ULMAN z Żarek i TOPOS STUDIO PIOTR BILSKI z Częstochowy (praca nr 0022) przewidywały szeroki front dworca od strony ul. Piłsudskiego. Wystawa pokonkursowa, pozwalająca przyjrzeć się tym odrzuconym koncepcjom, jest prezentowana w częstochowskim Ratuszu na Placu Biegańskiego do 19 stycznia.

WIEMY, JAK BĘDZIE WYGLĄDAĆ NOWA CZĘSTOCHOWA GŁÓWNA

Prosta, elegancka forma pasażu nad torami opartego od stron zachodniej i wschodniej na przeszklonych prostopadłościanach kryjących nowoczesne funkcje obsługi pasażerów. Tak ma wyglądać nowy dworzec Częstochowa Główna. Rozstrzygnięto konkurs na koncepcję architektoniczną obiektu wraz z jego najbliższym otoczeniem.

Na konkurs organizowany przez PKP S.A. przy udziale SARP Częstochowa, Urzędu Miasta Częstochowa i PKS Częstochowa S.A. wpłynęły łącznie 23 prace przygotowane przez pracownie architektoniczne. Największe uznanie sądu konkursowego uzyskała ta opracowana przez zespół pracowni Top Projekt Marek Wawrzyniak (Rybnik), NStudio (Paryż) i Studio Antonini (Paryż).

Realizacja tej koncepcji umożliwi utworzenie centrum przesiadkowego w rejonie dworca PKP także dla pasażerów miejskich linii autobusowych oraz dalekobieżnych i lokalnych linii PKS.

Wybrana koncepcja budynku dworca zakłada powstanie w miejscu obecnych pawilonów wschodniego i zachodniego dwóch nowych, przeszklonych budynków. W części wschodniej planowane jest umieszczenie na parterze kas biletowych, informacji, punktu wynajmu samochodów, automatów biletowych, toalet oraz zejścia do przejścia podziemnego. Na poziomie pasażu górnego (piętro) mają pojawić się pozostałe pomieszczenia obsługi podróżnych (poczekalnia, restauracja, miejsce zabaw dla dzieci, księgarnia, kaplica i drugi zespół toalet). Ostatnia kondygnacja skryje pomieszczenia techniczne i administracyjne. W części zachodniej znajdą się m.in. mała poczekalnia, biletomaty i toalety. Pasaż nad torami pełnić będzie funkcję handlową.

W sąsiedztwie nowej bryły zaprojektowano wieżę zegarową nawiązującą do zlokalizowanego po wschodniej stronie stacji dawnego dworca kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, który posiadał tego rodzaju dominantę architektoniczną.

Nową fasadę dworca od części wschodniej będą tworzyły paskowany, biało-czarny prostopadłościan części górnej oparty na szklanej ciemnej części dolnej i nowa wolnostojąca wieża. Projektant zaproponował zastosowanie mlecznego szkła jako okładziny wieży. Materiał ten daje możliwość zarówno odbijania światła dziennego, jak i podświetlenia nocą od wewnątrz. Według koncepcji fasada części zachodniej pokryta zostanie w górnej części metalowymi refleksyjnymi panelami. Ma to za zadanie umożliwić „grę świateł”, która „odmaterializuje” obiekt i da wrażenie liniowego ruchu, który jest kwintesencją kolei.

Zwycięska koncepcja zakłada również zagospodarowanie terenu w okolicy dworca, które mogłoby zostać zrealizowane w drugiej fazie projektu, a część rozwiązań komunikacyjnych nawet w pierwszej. Istotnym założeniem przedstawionym w koncepcji jest przesunięcie węzła przesiadkowego bliżej części zachodniej nowego dworca. Pojawia się także szansa na uporządkowanie pasa drogowego ulicy Orzechowskiego poprzez utworzenie czytelnej zachodniej pierzei nadającej ulicy miejski, przyjazny dla przechodniów charakter.

W konkursie przyznano również nagrody za II i III miejsce, które uzyskały: Domino Grupa Architektoniczna Wojciech Dunaj (Szczecin) oraz 22 Architekci sp. z o.o. (Warszawa), a także trzy wyróżnienia dla pracowni: Atrium Autorskie Studio Architektury Mateusz Urbański (Poznań), Kacper Rojek (Aleksandrów Łódzki), Firma „TU” Tomasz Ulman (Żarki) oraz Topos Studio Piotr Bilski (Częstochowa). Wystawę wszystkich prac konkursowych można obejrzeć w Ratuszu, w godzinach pracy Muzeum Częstochowskiego. Dyskusję pokonkursową zaplanowano na 15 stycznia 2020 roku na godz. 12:00. Rozstrzygnięcie konkursu i wybór zwycięskiej koncepcji jest początkiem procesu inwestycyjnego związanego z przebudową dworca w Częstochowie. Następnym krokiem będą negocjacje z wyłonioną w jego toku pracownią architektoniczną w celu opracowania projektów budowlanego i wykonawczego. Końcowym elementem procesu będzie przystąpienie do przebudowy dworca w ramach Programu Inwestycji Dworcowych PKP S.A. na lata 2016-2023.

Organizatorzy konkursu są przekonani, że nowe, zwycięskie rozwiązanie poprawi jakość obsługi wszystkich grup podróżnych, (w tym osób z niepełnosprawnościami), pozwoli na uzyskanie spójnej, czytelnej i przyjaznej użytkownikom przestrzeni dworcowej oraz stworzy możliwości powstania węzła przesiadkowego w bezpośrednim sąsiedztwie dworca kolejowego.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *