Edukacja regionalna2020

Szkoła Podstawowa im. Stanisława Ligonia w Truskolasach jako jedna z 13 szkół województwa śląskiego i jedyna z naszego regionu przeszła do III etapu konkursu “Edukacja regionalna w szkole. Proszę Was, pozostańcie wierni temu dziedzictwu…”

Szkoła od lat przywiązuje dużą wagę do dziedzictwa regionalnego. Nauczyciele uczestniczą w wielu szkoleniach poświęconych edukacji regionalnej, doskonalą swoje umiejętności przez samokształcenie, prowadzą własne badania. Z inicjatywy szkoły ukazały się dwie książki o tematyce regionalnej autorstwa nauczycieli: Truskolasy dawniej i dziś (2008) i Tradycje ligoniowskie. W stulecie pobytu Stanisława Ligonia w Truskolasach (2015).

Szkoła realizuje liczne projekty związane z miejscowością i regionem. W ramach projektów uczniowie badają historię miejscowości, gminy, losy swojej rodziny, stroje i zwyczaje regionalne, regionalną gwarę. Efekty swojej pracy prezentują w postaci plakatów, albumów, przewodników, słowników, prezentacji multimedialnych czy filmów. Uczniowie realizują także projekty związane z wydarzeniami historycznym w regionie, np. powstaniem styczniowym, tzw. bitwą ziemniaczaną w czasie I wojny światowej, powstaniami śląskimi czy II wojną światową. Przeprowadzają wywiady z mieszkańcami, analizują napisy na nagrobkach, tablicach pamiątkowych, wykonują fotografie.

W ramach wycieczek rowerowych uczniowie odwiedzają miejsca pochówku żołnierzy z okresu II wojny światowej poległych w okolicznych lasach, a także nieco bardziej odległe miejsce bitwy pod Mokrą, biorą udział w questach i grach terenowych na temat tych wydarzeń. Regularnie odwiedzają Grób Nieznanego Żołnierza na miejscowym cmentarzu, harcerze pełnią przy nim wartę 1 listopada, biorą udział w akcjach patriotycznych, np. „Znicz – pamięci żołnierzy 7. Dywizji Piechoty”.

Uczniowie w ramach rajdów rowerowych i pieszych poznają też okoliczne rezerwaty kulturowo-przyrodnicze oraz użytki ekologiczne, m.in. Rezerwat Zamczysko w Grodzisku, Rezerwat przyrody Modrzewiowa Góra w okolicy Zwierzyńca, Rezerwat przyrody Cisy nad Liswartą, użytek ekologiczny Bagno w Jeziorze.

Corocznie w szkole organizowany jest Tydzień Patrona. W ramach tego wydarzenia uczniowie poznają bliżej postać Stanisława Ligonia, ze szczególnym uwzględnieniem jego pobytu w Truskolasach i pozostawionego przez niego dziedzictwa. Uczniowie otrzymują dostęp do materiałów na stronie internetowej, na podstawie których przygotowują się do konkursu. Muszą się wykazać ogólną wiedzą na temat Stanisława Ligonia, szczegółów dotyczących jego pobytu w Truskolasach, a także rozpoznać jego dzieła czy charakterystyczne miejsca z nim związane. Przy okazji Tygodnia Patrona organizowane są również konkursy na prezentacje multimedialne poświęcone patronowi lub na odtworzenie dzieł malarskich artysty.

W szkole znajduje się Izba Tradycji, w której zgromadzone są sprzęty gospodarstwa domowego, sprzęty rolnicze, stroje, dokumenty i inne pamiątki związane z miejscowością i która udostępniana jest do zwiedzania zainteresowanym sąsiednim placówkom. W Izbie Tradycji zlokalizowany jest też kącik poświęcony patronowi szkoły Stanisławowi Ligonia i jego związkom z miejscowością. W szkolnej Izbie Tradycji znajduje się oryginalny strój truskolaski (uwieczniony i opisany przez Adriana Głębockiego oraz uwieczniony przez Stanisława Ligonia na polichromii w truskolaskim kościele). Został on zakupiony przez szkołę. Jest to jeden z kilku zachowanych egzemplarzy, pozostałe znajdują się w Muzeum Częstochowskim.

Wpracowni historycznej znajduje się filmoteka i płytoteka związana z gminą oraz z patronem szkoły. W kolekcji znajdują się m.in. nagrania głosu Stanisława Ligonia, zdygitalizowane zdjęcia patrona, historyczne zdjęcia naszej miejscowości, film promujący naszą gminę autorstwa byłych uczniów.

Szkoła współpracuje także z Polskim Radiem Katowice, które relacjonuje ważniejsze uroczystości środowiskowe odbywające się w Truskolasach. Nauczyciele udzielają wywiadów w audycjach regionalnych, m.in. w „Ligoniowym Radiu” i „Dźwięk dobry”. Kilka lat temu pasterka w Radiu Katowice była transmitowana na żywo z kościoła św. Mikołaja w Truskolasach. Także nasi uczniowie odwiedzają katowicką siedzibę radia, ostatnio np. przy okazji 90. rocznicy Polskiego Radia Katowice, w której to uroczystości uczestniczyli wraz ze sztandarem szkoły.

Uczniowie szkoły od lat uczestniczą w zlotach szkół ligoniowskich, podczas których prezentują program artystyczny o charakterze regionalnym.

Świetlica szkolna oraz drużyna harcerska organizują także warsztaty rękodzieła, podczas których uczniowie mają okazję nauczyć się wykonywania ozdób bożonarodzeniowych, podłaźniczki, pająka. Spora grupa uczniów corocznie bierze udział w „Wojewódzkim Konkursie Na szopkę, gwiazdę, ozdobę choinkową, wieniec adwentowy i podłaźniczkę” oraz Powiatowym Konkursie Plastyki Obrzędowej „WIOSNA”, w których zajmują wysokie miejsca, a ich prace są prezentowane na wystawach pokonkursowych. Ponadto biorą udział w konkursach fotograficznych „Moja gmina w obiektywie”. Szkolny zespół taneczny brał udział w trzech dotychczasowych edycjach Gminnego Przeglądu Folklorystycznego dla dzieci i młodzieży.

Szkoła średnio raz w roku organizuje Biesiadę Ligoniowską, uroczystość o charakterze środowiskowym. W czasie biesiady popularyzowana jest wiedza o patronie szkoły, twórczość artystyczna uczniów. Biesiadom towarzyszą wystawy prac plastycznych tematycznie związanych z patronem lub historią miejscowości. W ramach biesiad nauczyciele kilkanaście razy przedstawiali inscenizacje teatralne – bajki, pozornie przeznaczone dla dzieci, ale z licznymi lokalnymi akcentami i aluzjami dla dorosłych. Nauczyciele chcą w ten sposób kontynuować dzieło Stanisława Ligonia, który w okresie I wojny światowej był twórcą polskiej szkoły w naszej miejscowości, Domu Ludowego i amatorskiego teatru.

Szkoła w 2018 roku była współorganizatorem uroczystości odsłonięcia pamiątkowej tablicy na cmentarzu poświęconej mieszkańcom parafii Truskolasy, którzy zginęli w czasie I wojny światowej w trakcie tzw. „bitwy ziemniaczanej” z rąk niemieckiego okupanta oraz aktywnie uczestniczyła w uroczystości odsłonięcia obelisku poświęconego żołnierzom Oddziału Wydzielonego „Truskolasy” mjra Mariana Szulca walczącym 1 września 1939 roku w obronie ojczyzny przed niemiecką agresją w 80. rocznicę wybuchu II wojny światowej, która odbyła się 8 listopada 2019 roku.

22 nauczycieli działa w Truskolaskim Stowarzyszeniu Inicjatyw, w ramach którego angażują się w uroczystości i projekty przygotowywane przez stowarzyszenie. Jeden nauczyciel działa w Stowarzyszeniu Przyjaciół Panek, 3 nauczycieli aktywnie działa w Ochotniczej Straży Pożarnej w Truskolasach, a kilku innych współpracuje z nią przy różnych przedsięwzięciach, organizacji lokalnych festynów, akcji charytatywnych itp.

Edukacja regionalna odgrywa też dużą rolę w projektach europejskich realizowanych przez szkołę. Szkoła realizowała projekt eTwinning „Moje miejsce na mapie Polski”. Od 2019 roku realizowany jest projekt Erasmus+ w ramach akcji „Partnerstwo współpracy szkół” pod tytułem „Jedlo je to, čo máme spoločné” (Jedzenie jest tym, co nas łączy). Wspólnie z uczniami ze szkół partnerskich gościliśmy w zagrodzie edukacyjnej w Zwierzyńcu Trzecim, uczestnicząc w warsztatach „Od ziarenka do bochenka”.

Wszystkie te działania, połączone z działaniami europejskimi, pozwalają uczniom utożsamiać się zarówno z wartościami europejskimi, jak i zachować świadomość dziedzictwa regionalnego.

Ludmiła Pilecka

J.B.

J.B.

redaktor naczelny

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *